olympia ring, 1934

Aínda que con moitos meses de atraso, quero recuperar o textiño que lin na presentación en Betanzos do libro “Olympia Ring 1934” do amigo Xabier López López.

olympia-ring

Sería sempre unha honra poder participar na presentación dun novo libro de Xabier López López. Porén, facelo na deste en concreto faime unha ilusión especial. Nada menos que a continuación das aventuras do Sebastián Faraldo. Case unha ducia de anos despois neste plano noso da realidade, aínda que ―para abraio do propio autor ―Faraldo apenas avellou un par de anos desde aqueles lutuosos sucesos do balneario de Mondariz.
Eu coñecín a Xabier nun intre agradábel para nós os dous,  xa que coincidiu coa recepción de senllos premios, no seu caso o Xerais de novela por “Cadeas”, e no meu o Merlín de literatura infantil. E fago esta breve alusión a ese día porque era a primeira vez que coñecía un escritor “de verdade”, sendo este “de verdade” complemento do verbo “coñecer” e non do termo “escritor”. Até ese día os meus encontros con escritores limitábanse a asistir á presentación dalgún libro.
Pois ben, ese día Xabier agasalloume cun consello ―cun bo consello, creo eu ―que non sei se el lembrará. Talvez para rebaixar a euforia da miña eclosión neste ―digámolo así ― “mundiño”, aconselloume con tino que non me obsesionase coa idea de gañar premios, xa que poderían tranquilamente pasar dez anos sen que volvese gañar outro.
Este arrebato de sinceridade, ademais, viña referendado pola súa propia experiencia, pois o último premio que gañara antes do Xerais do 2013 fora o García Barros do ano 2003, precisamente por “A Vida que nos Mata”, a primeira das entregas sobre as andanzas de Sebastián Faraldo.
Ademais desa ensinanza de carácter máis prosaico, outra que tamén recollín de Xabier López, esta xa a través da súa obra, é a da obriga de dignificar o oficio de escritor. Nunha literatura tan subvalorizada coma a nosa, tan silenciada en ocasións e esquecida noutras, calquera que queira dedicarse a isto debe tentar sempre tender cara a excelencia, o que só se consigue con esforzo. Dixo Flauvert aquilo de que “os libros non se fan coma os nenos, senón coma as pirámides, a forza de riles, tempo e suor”. E en base aos resultados, isto é algo que leva a cabo Xabier coa teimosía e meticulosidade dunha formiga.
Na miña opinión, se “A Vida que nos Mata” era un gran libro, un excelente libro, este “Olympia Ring, 1934” é aínda mellor. Polo que conta, por como o conta. Por como está ambientado, por como está documentado. A simple vista obsérvase que estamos ante o froito dunha grande auto-exixencia; e por iso non é casual que esteamos a falar ―de novo na miña humilde opinión, aínda que penso que non me trabuco ―dunha das voces literarias máis ricas e de máis calidade da literatura galega actual.
Eu non son un amante do deporte do boxeo, do que apenas sei cousa ningunha, mais sempre tiven fascinación polas historias que agroman dese submundo que o arrodea, dotado dun imaxinario propio e moi potente. Iso permitiu que a novela me agarrase xa desde o mesmo inicio, con esa descrición tan “cinematográfica” do combate entre o Camión e o Martell de El Poble Sec. E despois, o remuíño. A novela atoume na cadeira e xa non me ceibou até o final, nun remuíño en aparencia casual mais dotado dunha sólida arquitectura que non despreza detalle ningún.
Como vedes non só gustei da novela, senón que ademais gocei dela, e unha das numerosas razóns disto foi o seu gran protagonista, o “plumífero” Sebastián Faraldo. O meu subconsciente lévame decote a imaxinalo coma unha mestura entre Hercules Poirot e o Pereira de Tabucchi, con quen partilla época, oficio e gula, aínda que os gustos culinarios de Faraldo vaian máis alá da limoada e das omelettes.
Faraldo: obeso, divorciado, á sombra dun xefe inútil, lambón, temeroso ás veces, temerario noutras, observador, cun xeito de falar tan seu.
Faraldo, que se define a si mesmo na páxina 124 do libro como «un respectable xornalista cincuentón con tres ou catro pequenos vicios e moitas ganas de deixar dunha vez as rotativas».
Estamos ante un personaxe tan traballado, tan ben tallado até na máis pequena das súas arestas, que nos fai volver ao anteriormente exposto: a auto-exixencia de Xabier á hora de construír as súas historias, que é un xeito ―talvez o mellor ― de dignificar o seu oficio.
Outra característica que planea non só sobre esta novela, senón sobre toda a obra de Xabier López, é a do celo documental sobre cada tema abordado, que me leva a facer unha pregunta ―que quizais Xabier conteste a continuación: foi para ti a novela negra un obxectivo ou unha escusa?
Porque aínda que a novela se axusta rigorosamente aos preceptos do xénero (os ambientes, a decadencia, a busca da verdade, a acción veloz, a difusión ás veces entre bos e malos…), tamén nos serve como vehículo cara á unha época e uns escenarios, cuxa descrición ―aparentemente casual ―me resultou polo menos tan interesante coma o propio fío da historia. Estes elementos están peneirados dun xeito moi natural e diluídos no magma argumental sen que fique grumo ningún. E así imos choutando desde o ambiente político pontevedrés durante o goberno da CEDA, ás consecuencias da falida proclamación do Estat Catalá, ao cosmopolitismo barcelonés dos anos 30, cos seus teatros e cabarés; ou á guerra aberta entre cenetistas e libres na Barcelona de principios do século XX.
Con todo isto quero só bosquexar algún dos moitos motivos para ler esta novela, así como animarvos a que o fagades. E quero tamén, para terminar, expresar o meu persoalísimo desexo de que, nun futuro, poidamos encontrarnos de novo co plumífero Sebastián Faraldo noutras circunstancias, noutros tempos e noutros lugares. Sería un luxo e un pracer.