Pregoeiro nas Peras

Pois si! En setembro do ano pasado alguén tivo a orixinal idea de que lese eu o pregón inaugural da Festa das Peras de Pontedeume. O nacemento deste blogue foi posterior a tan insigne acontecemento. Hoxe, por fas ou por nefas, ocorreúseme que podería pendurar aquí o pregón e partillalo cos habitantes do ciberespazo. Adianto que -a falta de saber facer algo mellor -lin un conto.

Sebo ao pau!

Ciutadans de Catalunya: ja sóc aquí!
Ciutadans de Catalunya: ja sóc aquí!

Señor alcalde,
Veciñas e veciños,
Visitantes doutras terras,
Non é preciso explicar a enorme honra que supón para un eumés tirar do pano que descobre unha nova edición da Festa das Peras: xantares de eternas sobremesas; xornadas de reunións e de reencontros; troula aberta con alma popular e o corpo aínda enxoito polo verán que xa esmorece.
Cada mes de decembro, cando recibimos na casa o calendario do ano que está por nacer, é obriga de todo bo eumés procurar os días da semana nos que caen os dous San Miguel e a Festa das Peras. E máis aínda para os que vivimos afastados destas pontes, xa que son estas datas propicias para retornarmos ao encontro co noso pasado, que é tanto coma dicir con nós mesmos.
Disque Picasso, nos derradeiros días da súa vida, laiábase de que, malia todo o que tiña significado culturalmente a súa figura, ía morrer sen ter matado un touro. Eu, que xamais devecín por matar touro ningún (que lástima de bois!), terei sempre a mágoa de non ter participado na cucaña, quen sabe se por preguiza ou por falta de valor.
Mais coido que non estou hoxe aquí por morriñento, nin por covarde, nin por filósofo de patacón. Entendo que se estou nesta balconada da Praza Real é pola miña afección a contar historias, así que ―co voso permiso ―iso é o que vou facer:

Vou narrar a historia dunha nena chamada Nicolasa. «Estraño nome!», estaredes a pensar. Abofé que si, aínda que ten unha explicación que axiña contarei.
Nicolasa non tivo a sorte de nacer en Pontedeume. Pola contra súa nai, máis eumesa ca costrada, nacera na mesmiña rúa Mancebo, aínda que ―cousas da vida ―casou na cidade anos despois e alí foi vivir. Cando ficou embarazada, a eumesa tívoo claro desde o principio:
―Se é un neno hase chamar Nicolás, coma o santo patrón de Pontedeume.
Mais non naceu un varón, senón unha fermosísima nena.
―Non hai problema! ―exclamou exultante a fachendosa nai ―Se non pode ser Nicolás, ha de ser Nicolasa!
Coma imaxinaredes esta escolla tivo a férrea oposición do seu home; aínda que como a muller era aínda máis testana ca eumesa, ao final a nena acabou chamándose así.
Nicolasa tiña en Pontedeume a metade da súa familia, polo que cada setembro acudía invitada á Festa das Peras. Eran sempre estes uns días de diversión e de ledicia, e pode que ese ano mesmo un chisquiño máis: seus pais regaláranlle un precioso vestido que quería estrear nas festas. O vestido era dun azul tan escuro coma a noite, e tiña estampadas palmas, flores e outras figuras de diferentes cores.
A nena desexaba amosarllo aos seus primos, e percorrer con el posto as rúas ateigadas de xente. Así que, a noite anterior, dobrouno con moito tino e gardouno coidadosamente no seu macuto.
Cando chegou á casa dos avós en Pontedeume, buliu a pór o seu vestido novo para saír pasear con el.
Mais cando o sacou da maleta: Sorpresa! As figuras de cores desapareceran, ficando só un aburrido vestido escuro. Que traxedia! Por máis que lles preguntou aos seus familiares, ninguén puido darlle razón do acontecido cos bonitos estampados, que se esvaeceran tan misteriosamente.
Triste e amoucada, acompañou os seus primos á primeira saída dos mómaros e dos cabezudos, e tentou esquecer o acontecido bailando con eles ao son das gaitas. Os cabezudos levaban traxes de moi vistosas tonalidades, aínda que non atopou entre elas as que desapareceran do seu vestido.
O día 8 achegouse até o peirao para ver a cucaña, e admirou a afouteza dos rapaces e rapazas da vila, que corrían sobre un esvaradío pau na procura da bandeira que significaba a vitoria. Ao remate da cucaña, riu coma unha tola coa queima do galán, que remou e remou dando voltas até que lle estourou a cabeza. Divertiuse moito, mais alí tampouco atopou Nicolasa as cores que perdera.
Acudiu tamén á Alameda o día 9, da man de súa nai, quen feliz polo reencontro coas rúas da súa infancia saudaba alegre os seus veciños. Celebrábase o concurso de froitas, e alí había peras, mazás e mais pexegos, todos cun gorentoso aspecto. Porén, por moito que procurou entre os lotes, non achou pista ningunha sobre os seus fuxitivos estampados.
E xa abandonara toda esperanza de poder facelo cando a noite do día 10 baixou con toda a familia até o peirao, disposta a admirar os fogos de artificio. Facía unha noite espléndida, e a xente da vila e mais os visitantes reuníranse na ponte e nas dúas beiras da ría. Ás doce en punto, o estoupido de tres foguetes anunciou o comezo do espectáculo pirotécnico. De súpeto, unha gran palma verde acendeuse no ceo de Pontedeume, iluminando maxicamente as mansas augas do mar. Despois foi a quenda dunha palma vermella, á que seguiu un grupiño de vermes brillantes, ducias de flores de luz, unha fervenza dourada que penduraba da ponte de ferro e moitas outras figuras de distintas formas e cores.

Alí estaban! Nicolasa atopara por fin as cores que fuxiran do seu vestido. De inmediato, a tristura abandonou o seu corazón, porque decidiu que aínda que o seu vestido xa non fose tan bonito ―e mesmo ficase un chisco aburrido de máis ―todas esas cores estaban onde debían estar: estourando no ceo, dispostas a alegrar e a marabillar os alí reunidos.
Ao día seguinte, Nicolasa remontou o río Eume no barco do seu tío até o campo da festa, onde a familia gozou das viandas que levaban, entre as que non faltaban ―por suposto! ―os amendoados e mais os melindres. Alí, nas portas da fraga, completaron o que foran, un ano máis, unhas marabillosas festas.

E aquí remata a historia de Nicolasa, que aínda que imaxinada, ben podería ser certa; que fala dunha nena que veu de visita a Pontedeume, mais que podería falar das lembranzas de todos e cada un dos hoxe aquí presentes. Porque coma cantou Ramiro Fonte, un dos grandes poetas nacidos ao abeiro destas pedras:

“Eu amo, miña vila, todo canto me deches,
Todo o que prometiches na túa escola”

Veciñas; veciños; visitantes todos;
Deséxovos que pasedes unhas felices xornadas.
Viva Pontedeume e Viva a Festa das Peras!

SELECCIÓN MUSICAL PARA RADIOFUSIÓN

Hai xa máis dun ano os amigos de Radiofusión pedíronme que fixese unha selección cos meus 5 temas favoritos de sempre. Imposíbel, abofé. Daquela –e tras darlle voltas e voltas ―elixín este quinteto. Hoxe, coa ampla perspectiva que dá o tempo, talvez tería escollido outros. Mais o mesmo ten. A música é escrava do momento e a circunstancia. Velaquí as lerias que soltei na radio acompañando cada canción.
(Por certo, a débeda de ver en directo os Pixies está cumprida e ben cumprida)

1. THE VELVET UNDERGROUND: All tomorrow´s parties

Hai dúas bandas norteamericanas que marcaron musicalmente a miña adolescencia: unha é The Doors e a outra The Velvet Underground. Dúas bandas coetáneas, mais con propostas musicais moi distintas; unha máis dionisíaca e lírica, a do grupo de Jim Morrison; e outra máis escura, de soto lúgubre, máis vampírica, a dos neoiorquinos.
Pode soar a oportunismo, mais tedes a miña palabra de que, malia o recente pasamento de Lou Reed, esta canción ou calquera outra da Velvet estaría sen dúbida nesta listaxe. Elixo, en concreto, un tema do seu primeiro disco, o producido por Andy Warhol coa arquifamosa portada da banana.
“All tomorrow´s parties” é un tema composto por Lou Reed, cantado pola profunda e case hipnótica voz da modelo alemá Nico, e musicalmente definido pola viola eléctrica de John Cale. Para min resume perfectamente a primeira etapa desta banda mítica que sinalou o camiño a seguir por milleiros de proxectos posteriores dentro da música independente americana e mundial.

2. PIXIES: Debaser

Unha das contas pendentes que teño, musicalmente falando, é ver directo aos Pixies, algo que farei en Lisboa dentro de pouco, aínda que á mesa lle falte unha pata fundamental como é Kim Deal, a baixista orixinal do cuarteto de Boston.
Pixies é unha das miñas bandas favoritas. Encántame ese péndulo que vai dos intres máis melódicos ás treboadas de rabia máis punk, e a alternancia vocal das voces de Black Francis e a propia Kim.
Debaser é a primeira pista do álbum de 1988 Doolittle, e foi escrita por Francis como homenaxe ao filme de Buñuel “Un can andaluz”. Lembro ter bailado adoito este tema cos amigos, e lembro tamén o estoupido de euforia que para nós supuña escoitar nun pub os seus primeiros acordes.

3. OS DIPLOMÁTICOS DE MONTEALTO: Mikaela

Este pasado verán asistín no Club do Mar de San Amaro a un concerto chamado “Momento Coruñento”. Unha das bandas que actuaron aquela noite xunta o mar foron os míticos Diplomáticos de Montealto. A miña parella, uns aniños máis nova ca min, abraiouse ao comprobar que coñecía de memoria as letras todas das cancións.
Eu tiña 17 anos cando escoitei por vez primeira unha fita de casette dos Diplomáticos. Aquel arrouto vitalista mesturaba un chisco dos Pogues, de ska, de Mano Negra, de punk, dos Tamara e dos Diplomáticos do Acordeón.
Moitas veces teño escoitado aquel casette en Pontedeume, na miña época de estudante de bacharelato. Anos máis tarde por casualidades da vida, acabaría vivindo eu tamén no barrio de Montealto.
Aínda que teñen outros temas máis coñecidos (como a “Fura fubolín” ou “Ghaiteiro”), eu quero rescatar un tema daquel casette, onde estaba gravado o álbum “Parrús”. O tema elixido chámase “Mikaela”, e é a fermosa declaración de amor dun arroutado percebeiro que “fai surfin´ a pelo por enriba dos penedos”.

4. THE WHO: 5:15

Acho que se dividimos pola súa procedencia as miñas bandas favoritas, Gran Bretaña gañaría por maioría absoluta. De alí son The Clash, Ocean Colour Scene, Joy Division, New Order, Led Zeppelin ou Paul Weller. Mais se tivese que elixir un representante da música británica, quedaría con The Who, e se teño que escoller un álbum dos Who quedaría sen dúbida con Quadrophenia. Esta ópera-rock equivalería ao que na confesión católica é a fase de “Dor dos pecados”, un punto e final respecto a un tempo e a un movemento, o mod, que The Who capitaneou sen ter nunca postulado para ese posto.
Elixir un tema dentro deste inconmensurábel traballo é máis difícil, mais vou quedar con este 5:15. Na canción Jimmy, o protagonista da ópera, colleu un tren de volta a Brighton, e nela expóñense unha serie de inconexas lembranzas con referencias ás drogas, á violencia, á ira ou ao propio desarraigo.

5. ARCADE FIRE: Ready to Start

Se hai unha banda que me ten marcado máis recentemente, e que ademais é unha banda actual en contraste co resto de escollas, son os canadenses Arcade Fire. E non só no eido musical, que tamén, senón principalmente no persoal. Teño emparentados a esta banda algunha das miñas lembranzas máis felices da época recente. Nun concerto de Arcade Fire en Compostela coñecín á que agora é a miña muller, Paula, coa que un ano máis tarde fixen unha viaxe de máis de 1000 km para velos de novo á beira do Mediterráneo. Como non podía ser doutro xeito, o día da nosa voda “Wake up”, un tema do seu primeiro disco, soou durante a cerimonia.
Vinos xa dúas veces e gocei desde o primeiro ao último dos minutos dos concertos. Parécenme, ademais, unha banda en constante evolución, e que propoñen algo diferente en cada un dos catro traballos que xa teñen editados (o último, Reflektor, acabado de saír do forno).
Nesta ocasión escollín un corte do seu terceiro traballo, The Suburbs, titulado “Ready to Start”, e que foi o tema elixido para abrir os dous concertos aos que asistín en directo.